User Tools

Site Tools


foss

Free and Open-source Software

Phần mềm Tự do

Theo Richard Stallman, phần mềm Tự do là phần mềm mà được đảm bảo cho người nhận nó 4 quyền sau: * Tự do chạy chương trình ở bất kỳ đâu, vì bất kỳ mục đích gì và vĩnh viễn. * Tự do nghiên cứu cách mà nó làm việc và để áp dụng nó cho các nhu cầu của chúng ta. Điều này cần tới sự truy cập vào mã nguồn. * Tự do phân phối lại các bản sao, sao cho chúng ta có thể giúp được bạn bè và hàng xóm của chúng ta. * Tự do cải tiến chương trình và đưa những cải tiến đó ra cho công chúng. Điều này cũng cần tới mã nguồn.

Richard Stallman

Richard Stallman, người tự coi bản thân là một hacker đã có những mối quan tâm rất lớn về công nghệ, đặc biệt là mã nguồn phần mềm của ông. Trong suốt thời gian làm việc tại Phòng thí nghiệm AI của MIT, ông đã phải ký các hợp đồng độc quyền và không có tính chia sẻ. Những việc này làm cho ông không thích và đã khiến ông trở thành một kẻ bị ruồng bỏ trong thế giới riêng của ông. Mặt khác, cách sử dụng PMSHĐQ trong môi trường làm việc của ông đã làm cho ông bất lực đối mặt với tình trạng mà có thể dễ dàng được giải quyết trước đó. Câu chuyện bắt nguồn từ việc ông gặp một vấn đề với driver của máy in. Ông đã yêu cầu quyền được truy cập vào mã nguồn để sửa lỗi, nhưng lời yêu cầu của ông đã bị từ chối. Ông đã quyết định rời bỏ MIT.

Dự án GNU

Sau khi rời bỏ MIT, R.S đã có ý tưởng xây dựng một hệ điều hành hoàn chỉnh để sử dụng chung mà hoàn toàn tự do. Hệ điều hành này được gọi là GNU (“GNU không phải là Unix”). Một số phần mềm đã được đưa vào dự án ngay từ khi dự án bắt đầu như TeX, X Window… Tuy vậy, dự án vẫn còn thiếu nhiều thứ phải xây dựng. R.S đã bắt đầu bằng việc viết một trình biên dịch C (GCC) và một trình soạn thảo (Emacs).

Một vài năm sau khi dự án được hình thành, GNU đã rất gần đạt tới việc có một hệ thống hoàn chỉnh tương tự như Unix. Tuy nhiên, tại thời điểm đó, GNU còn chưa làm ra được một trong những phần chủ chốt: nhân của hệ điều hành (kernel).

Giấy phép GPL

Trong thời gian đầu phát triển dự án GNU, R.S đã quan tâm đến sự tự do mà những người sử dụng các phần mềm này có thể có. Ông đã muốn không chỉ những người đã trực tiếp nhận được chương trình từ dự án GNU có được những quyền (sửa đổi, phân phối lại, …), mà cả những người nhận được nó sau bất kỳ số lượng phân phối nào và sửa đổi (có thể) nào. Giấy phép GPL đã được ông phác thảo lần đầu tiên này.

Quỹ phần mềm Tự do

R.S đã sáng lập quỹ phần mềm Tự do (Free Software Foundation) để có được các vốn đầu tư từ các công ty, tổ chức … Ông sử dụng chúng để phát triển và bảo vệ cho phần mềm Tự do.

Phần mềm Nguồn mở

Khái niệm phần mềm Nguồn mở (Open Source Software) được khởi xướng bởi Eric Raymond và tổ chức Sáng kiến Nguồn mở (OSI) là tương đương với khái niệm phần mềm Tự do. Nếu như khái niệm PMTD nhấn mạnh đến sự tự do thì khái niệm PMNM nhấn mạnh đến tính sẵn sàng của mã nguồn. Khái niệm PMNM có thể đưa ra những lợi ích về mặt kỹ thuật, tài chính như các mô hình phát triển và kinh doanh được cải thiện, an ninh tốt hơn …

foss.txt · Last modified: 2013/06/19 19:05 by chin